Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına, İstanbul’daki Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında, İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.
Tarihsel Derinlik ve İş Birliği Alanları
Koyuncu konuşmasında, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslarla ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihine, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarına ve kültürel etkileşimlere dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıl ticari ve finansal bağlarına uzanan süreci anlattı. Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti.
Bilim Diplomasisi ve Akademik İş Birliği
Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Büyükelçilerinin Raporları (1512–1789)” eserine de dikkat çekti. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan belgelerle hazırlanan bu çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu ifade etti. Roma’da yürütülen ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Water4All projesine de değinen Koyuncu, atık suyun geri kazanımı üzerine yürütülen araştırmalardan söz etti. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu belirten Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki iş birliğinin artırılmasının önemine vurgu yaptı. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına da değindi.
Koyuncu, bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmenin temel araçlarından biri olduğunu belirterek, uluslararası bilimsel iş birliklerinin iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, sürdürülebilir üretim, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunların çözümünde belirleyici olacağını söyledi. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da işaret etti.
Akademisyenlerin Sunumları
Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini (İtalyan Modern ve Çağdaş Tarih Enstitüsü) modern dönemde ticaret alanındaki Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’teki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini değerlendirdi. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.
