Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ile Afrika arasındaki ekonomik ilişkilerin son 25 yılda ulaştığı boyutu, 6. Afrika Tarım ve Gıda Sanayisi Zirvesi’nde (SAAA 2026) yaptığı konuşmada anlattı. Bolat, Türk müteahhitlerinin kıtada toplam taahhüt bedeli yaklaşık 105 milyar dolar olan 2 bin 118 proje üstlendiğini belirtti.
Zirve, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Dış Ticaret Kompleksi’nde düzenlenen etkinlikte devam ediyor. Organizasyon, Afrika’dan iş insanlarını, karar vericileri ve kurum temsilcilerini Türk firmalarıyla bir araya getirmeyi, tarım, gıda ve tarım teknolojileri başta olmak üzere yeni işbirliklerini geliştirmeyi hedefliyor.
Ticaret hacmi 8 kat büyüdü
Bolat, 2003’te 5,4 milyar dolar olan Türkiye-Afrika ticaret hacminin 2025 itibarıyla yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Aynı dönemde ihracatın 2,1 milyar dolardan yaklaşık 24 milyar dolara, ithalatın ise 3,3 milyar dolardan 16 milyar dolara yükseldiğini kaydetti.
Bakan, kıtada Ticaret Müşavirliği sayısının 2003’te 4 iken bugün 31 ülkeye çıktığını, DEİK bünyesinde 48 iş konseyi kurulduğunu ve büyükelçilik sayısının hızla arttığını söyledi. TİKA ve Türkiye Maarif Vakfı’nın da kıtadaki faaliyetleriyle katkı sağladığını ifade etti.
Anlaşmalar ve yeni eylem planı
Bolat, Türkiye’nin 50 Afrika ülkesiyle Ticaret ve Ekonomik İşbirliği (TEİ), 33 ülkeyle Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK), 19 ülkeyle çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşması imzaladığını belirtti. Fas, Tunus, Mısır, Mauritius ve Sudan ile serbest ticaret anlaşmasının bulunduğunu da ekledi.
Bakanlığın 2025-2029 dönemine ilişkin Afrika stratejisi kapsamında enerji, madencilik, ulaştırma ve bankacılık gibi alanlarda eylemler belirlendiği aktarıldı. Bolat, bu doğrultuda üst düzey temaslar, iş heyeti organizasyonları ve kurum işbirlikleri yapılacağını açıkladı.
Tarım öncelikli sektör olarak öne çıkıyor
Bolat, Afrika’nın dünyadaki ekilmemiş tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60’ına sahip olmasına karşın yıllık 70 ila 100 milyar dolar arasında gıda ithal ettiğini belirtti. Kuraklık, iklim değişikliği, finansman ve altyapı yetersizliği ile çatışmaların tarım sektörünü etkilediğini ifade etti.
Bakan, gıda işleme tesislerinin modernizasyonu, soğuk zincir altyapısı, kurutma ve ambalajlama gibi katma değerli alanların önemine dikkat çekti. Sulama sistemleri ve kuraklığa dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesinin de iklim değişikliğiyle mücadele açısından kritik olduğunu söyledi.
