Türkiye Bilimler Akademisi, Türk ve dünya tarihçiliğinin önde gelen isimlerinden TÜBA Şeref Üyesi Prof. Dr. Halil İnalcık’ın yaşamını ve bilimsel çalışmalarını ele alan “Halil İnalcık Hayatı Bizzat Tarih” adlı eseri yayımladı. TÜBA Yaşam Öyküleri Dizisi’nin sekizinci kitabı olarak okurlarla buluşan eser, İnalcık’ın vefatının onuncu yılında hazırlandı.
Dr. Bülent Arı tarafından kaleme alınan kitap, İnalcık’ın çocukluk yıllarından eğitim hayatına, akademik kariyerinden uluslararası bilim çevrelerindeki etkinliğine kadar uzanan geniş bir içerik sunuyor. Eserde ayrıca Türk tarihçiliğinin gelişimi ve Osmanlı tarih araştırmalarındaki yöntem değişimi de ele alınıyor.
Otuz yıllık arşiv birikimi
Kitabın hazırlanmasında Arı’nın yaklaşık otuz yıl boyunca biriktirdiği özel arşivinden yararlanıldı. Akademik belgeler, fotoğraflar, mektuplar ve yayımlanmış çalışmalar bir araya getirildi. Arı, İnalcık’ın yanında geçirdiği on sekiz yıl boyunca onun akademik faaliyetlerini yakından takip etti ve hocasıyla yaklaşık ikişer saatlik mülakatlar gerçekleştirdi.
Eser, İnalcık’ın yanı sıra döneminin önemli tarihçilerini ve birlikte çalıştığı bilim insanlarını da kayıt altına alıyor.
TÜBA Başkanı Şeker’den değerlendirme
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, kitabın takdim yazısında İnalcık’ın Türk tarihçiliğini uluslararası ilim camiasında güçlü biçimde temsil ettiğini belirtti. Şeker, İnalcık’ın Osmanlı tarihi araştırmalarında önemli bir boşluğu doldurduğunu ve geliştirdiği yöntem ile terminolojinin dünya çapında ortak dil haline geldiğini ifade etti. TÜBA’nın bu mirası yaşatmak için TÜBA-TESEP Halil İnalcık Özel Ödülü’nü verdiğini de hatırlattı.
Osmanlı tarihine yeni bir bakış
Eserde İnalcık’ın çalışmaları siyasi tarih, sosyal ve ekonomik tarih, hukuk tarihi, şehir tarihi ve ticaret tarihi gibi farklı başlıklar altında inceleniyor. Arşiv belgelerini coğrafya, hukuk, iktisat ve sosyoloji ile birlikte değerlendiren İnalcık, Osmanlı tarihini yalnızca savaş ve hükümdarlar üzerinden okuyan yaklaşımın ötesine taşıdı.
İnalcık, 23 üniversiteden fahri doktora unvanı aldı. TÜBA Şeref Üyeliği, British Academy ve American Academy of Arts and Sciences üyelikleri ile Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, TBMM Onur Ödülü ve Kral Faysal Ödülü gibi birçok ödüle layık görüldü. Cambridge Uluslararası Bilim Merkezi tarafından yirminci yüzyılın önde gelen iki bin sosyal bilimcisi arasında gösterildi.
