TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamındaki “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte konuştu. Şeker, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu ve bilim akademilerinin politika süreçlerinde etkin rol alması gerektiğini ifade etti.
İklim krizinin sağlık boyutu
Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandı. Yaşlıların, çocukların ve açık havada çalışanların bu risklere karşı daha savunmasız olduğunu kaydeden Şeker, “Tek Sağlık” yaklaşımının bakanlıklar, yerel yönetimler ve üniversitelerin katılımıyla bir yönetişim modeline dönüşmesi gerektiğini savundu.
Bilim ve politika arasında köprü
Şeker, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğini söyledi. TÜBA’nın 2020 yılında yayımlanan “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan sentez raporunu örnek gösterdi. Önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ile eşitlikçi uluslararası iş birliğinin önemine de değinen Şeker, sürdürülebilir sağlık sistemlerinin yerel bilgi ve uzmanlıkla inşa edilmesi gerektiğini belirtti.
Üç somut öneri
Moderatör Dr. Victor J. Dzau’nun sorusu üzerine Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını, ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel veri üretmesini ve düşük ve orta gelirli ülke araştırmacılarının uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer almasını önerdi. Şeker, “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.” dedi.
Başarının ölçütü
Şeker, iklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirtti.
