İnternet üzerinden alışveriş yapan tüketiciler için ürünlerin stok kodlarını veya karmaşık teknik adlarını ezberleme zorunluluğu geride kalırken, e-ticaret siteleri müşterilerini doğrudan yapay zeka asistanları üzerinden karşılama fırsatı elde ediyor.
Alışveriş esnasında aradığı malzemenin tam katalog ismini veya teknik parça kodunu bilmeyen tüketiciler, yeni geliştirilen sistem sayesinde ihtiyaçlarını gündelik konuşma diliyle aktarabiliyor. Yapay zeka alışveriş asistanı, kullanıcının bu doğal ifadelerini mağaza veritabanındaki teyit edilmiş ürün özellikleriyle anında eşleştiriyor. Girilen açıklamalar tam bir tespit için yetersiz kaldığında ise sistem rastgele ürün önermek yerine müşteriye ölçü, model veya hangi amaçla kullanacağını sorarak eksik parametreleri netleştiriyor. Ürüne ait stok durumu, kampanya şartları ve fiyatlandırmalar ise sohbet geçmişindeki varsayımlardan değil, satıcının anlık sisteminden elde ediliyor. Geliştirilen bu model, Ticaret Bakanlığı verileri doğrultusunda 2025 senesinde yüzde 52,2 genişleyerek yaklaşık 4,57 trilyon lira seviyesine tırmanan, dolar karşılığı da yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doları geçen Türkiye e-ticaret ekosistemindeki işletmelere hitap ediyor.
Doğrudan sohbetten mağaza kasasına uzanan entegrasyon
Sektöre sunulan bu yeni kabiliyet, Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesindeki yazılım markası Fiberport tarafından kullanıma açıldı. Şirket, ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çözümünün basit bir soru yanıtlama robotu olmadığını, mağazanın canlı verileriyle çalışan operasyonel bir ticaret bağlantısı niteliği taşıdığını ifade ediyor. Yapay zeka platformları üzerinden doğrudan alışveriş deneyimi başlatan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyuran marka, ödeme adımlarında küresel trendlerle uyumlu bir rota izliyor. Nitekim OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT’deki Instant Checkout ilk sürümünün gereken operasyonel esnekliği veremediğini paylaşarak, işletmelerin kendi kasa ekranlarını devreye almasının önünü açmış ve önceliği ürünün keşfedilmesine vermişti. Benzer şekilde Google da Ocak 2026’da Shopify desteğiyle geliştirdiği Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurmuş, Gemini ve AI Mode üzerinden tahsilat adımlarını başlangıçta ABD sınırları içindeki uygun mağazalara açmıştı.
Bu doğrultuda Fiberport, Türk işletmelerine sohbet içi ödeme teknolojilerini beklemek yerine sepet kurma ve ürün arama işlevlerini yapay zekaya devreden, tahsilatı ise mevcut mağaza kasasında tamamlayan modeli birincil adım olarak sunuyor. Şirket bu çalışma mantığını "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" ifadeleriyle özetliyor. Böylece sanal POS anlaşmaları, kargo tarifeleri, teslimat adresi ve e-fatura düzeni satıcının kurulu altyapısında sorunsuz işlemeyi sürdürüyor. Satıcının hesabı, bulunduğu ülke ve aracı ödeme kurumunun teknik imkanları elverdiğinde satın alma adımlarının bir kısmını sohbet ekranına taşımak ikincil bir alternatif şeklinde masaya geliyor. Ancak bunun sıradan bir API anahtarı eklenerek çözülemeyeceği; sipariş onayı, yetkilendirme, hata veren işlemler ile iptal ve iade süreçlerinin baştan sona test edilmesi gerektiği bildiriliyor. ChatGPT, Claude, Google Gemini, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi sistemlerin birbirinden farklı yetenekleri bulunduğu için proje sınırları her işletmenin yazılımına, ülkesine ve ödeme koşullarına göre çiziliyor. Bahsedilen platform adları resmi bir ortaklık şeklinde değil, entegrasyon değerlendirme sahaları olarak belirtiliyor.
E-ticaret sitelerinde sunulan işlevler ve güvenlik protokolleri
- Ürün arama ve karşılaştırma. Marka, ürün adı, kullanım gayesi, teknik parametre veya kategorilere göre filtreleme işletiliyor. Yapılan mukayeseler yalnızca katalogda yer alan teyitli niteliklerle aktarılıyor, eksik unsurlar gizlenmiyor.
- Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Stoklar, geçerli fiyatlar, döviz kurları ve aktif promosyonlar için satıcının kendi veri tabanı esas sayılıyor. Toptancı ve bayilere uygulanan özel iskontolar, asgari alım sınırları ve kademeli listeler müşteri girişi onaylandıktan sonra yansıtılıyor.
- Sepet hazırlama. İlgili altyapı destekliyorsa belirlenen ürünler adetleriyle sepete aktarılıyor. Tüketiciden gelen "Şundan iki tane daha ekle" şeklindeki ilave istekler konuşmanın bağlamı korunarak işleniyor.
- Sipariş, kargo ve iade talepleri. Kullanıcı doğrulaması sağlandığında siparişin son durumu ve kargo aşaması resmi sistem üzerinden bildiriliyor. İade kaydı almak ile para transferini onaylamak farklı izin yetkilerinde tutuluyor.
Yerli e-ticaret dünyasının operasyonel kuralları da sistemin içinde yer buluyor. Türk lirası üzerinden fiyat listeleme, KDV hariç veya dahil gösterimler, banka taksitleri, peşin havale indirimleri, kargo muafiyet limitleri ve fatura ayrıntıları satıcının kendi ticari prensiplerine göre yönetiliyor. Yapay zeka bağımsız bir şekilde kargo tarihi, indirim oranı ya da vade belirleyemiyor. PayTR, iyzico ve doğrudan banka sanal POS sistemleri mevcut sözleşmeler üzerinden inceleniyor; kredi kartı bilgileri kesinlikle sohbet ekranına yazdırılmıyor. Ödemenin netleştiği kararı ödeme sayfasının tetiklenmesiyle değil, tahsilat kurumunun teyitli sunucu bildirimiyle alınıyor. Sayfa yenilemelerinde veya hat kesintilerinde çift tahsilat oluşmaması için tekilleştirme ve mutabakat kuralları işletiliyor.
Sistemde yararlanılan ticaret protokolleri birbirlerinin muadili olarak konumlanmıyor. Firma, kullanılacak standardı ilgili platformun en güncel dokümantasyonuna bakarak kararlaştırıyor ve her çalışmada üç protokolün birden bulunması gerekmiyor:
Protokol · Geliştiren · Görevi
MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı
ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart
UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart
Güvenlik tarafında ise ürün taraması yapan modül ile ödeme ve iade yöneten mekanizmaların yetkileri tamamen ayrıştırılıyor. İhtiyaç halinde OAuth, oturum izolasyonu, hız kotası ve denetim kayıtları uygulanıyor; API anahtarları son kullanıcının sohbetine veya internet tarayıcısına asla gönderilmiyor. Tekrarlanan siparişlerin engellenmesi maksadıyla idempotency anahtarları, imza doğrulamalı webhook yapıları ve yeniden deneme kuralları atanıyor. Ürün kataloğunun içerisine iliştirilmiş herhangi bir talimat da sistem komutu yerine geçmiyor.
Hangi sektörler yararlanabiliyor ve süreç nasıl işliyor?
Altyapıyı değiştirmeye gerek kalmaksızın WooCommerce, Shopify, ikas, Ticimax, T-Soft ya da özel yazılımlarda öncelikle API hakları, paket izinleri ve sepet kabiliyetleri tetkik ediliyor. Şirket, bu sistem adlarının hazır bir modül listesi değil, analiz çerçevesi olduğunu hatırlatıyor. Verilerin farklı platformlarda dağınık kaldığı durumlarda ise ilk olarak tek bir doğru veri kaynağı tespit ediliyor. ERP, depo, muhasebe ve mağaza kayıtları birlikte ele alınıyor. Söz konusu model özellikle şu dört işletme kategorisinde öne çıkıyor:
- Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. Alıcıların "Bende şu model var, hangi parça uyar?" şeklindeki sorularını katalogdaki teknik uyumluluk eşleşmeleriyle çözmek isteyenler.
- Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteri yetkisiyle çalışan özel fiyat listelerini, sepet barajlarını ve teklif süreçlerini yönetmeyi planlayanlar. Görüşmelerin mutlaka kredi kartı çekimiyle sonuçlanması gerekmiyor; onaylı teklif talebi de sistemde geçerli sayılıyor.
- Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Tüketicilerin onlarca filtre arasında boğulmadan kullanım amacına göre nokta atışı ürüne ulaşmasını isteyen satıcılar.
- Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Teslimat ve sipariş sorgulamalarını resmi verilerle karşılamak ve gereken aşamada diyaloğu müşteri temsilcisine devretmek isteyenler.
Veri tabanı karmaşık veya yetersiz olan mağazalarda çalışma ürün kimlikleri ve varyantların düzeltilmesiyle start alıyor. Bu sürecin en somut referansı elektrikli el aletleri ve hırdavat sektöründeki MakineUstası projesi olarak öne çıkıyor. Fiberport tarafından 2019 yılından itibaren yürütülen çalışmada makineler, yedek parçalar ve teknik şemalar bir arada yönetiliyor; yapay zeka entegrasyonu da bu derli toplu mimari üzerinde ilerliyor.
Kurulum aşamaları şu adımlardan meydana geliyor:
- Mağazanın yazılımı, ürün kataloğu, stok kaynağı, ödeme yöntemi, pazarı ve senaryosu analiz ediliyor.
- Hatalı varyantlar, güncelliğini yitirmiş fiyatlar ve eksik ürün özellikleri saptanıyor.
- Kısıtlı bir ürün grubunda hakiki müşteri talepleriyle ürün bulma doğruluğu test ediliyor.
- Sepet ve tahsilat süreçleri test ortamında deneniyor, gerçek ticarete geçiş ayrıca onaylanıyor.
- Sistem devreye alındıktan sonra harcama tavanları, platform değişiklikleri, katalog yenilemeleri ve hata izlemeyi içeren bakım planı uygulanıyor.
Operasyonun başarısı salt konuşma miktarıyla ölçülmüyor. Ürüne erişim, sepet adımı, ödeme ekranı ve başarılı sipariş basamakları takip ediliyor; tahsilat netleşmeden dönüşüm kabul edilmiyor. Şirket, kurulan bağlantının ürünleri ChatGPT veya Gemini platformlarında zorunlu olarak ön plana çıkaracağı ya da doğrudan satacağı yönünde bir garanti vermiyor. Süre ve maliyet planlaması veri kalitesine, altyapı özelliklerine ve güvenlik düzeyine göre belirleniyor. Çalışmanın ayrıntılarını merak eden işletmeler fiberportglobal.com adresi üzerinden bilgi alabiliyor.
26 senelik tecrübesiyle bilinen Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin tescilli markası Fiberport; mali müşavirlik, restoran, cari takip, teknik servis ile bayi ve müşteri yönetimi alanlarına hazır yazılımlar tasarlıyor. Şirket ayrıca kuruma özel yazılım projeleri, mobil ve web geliştirme, API entegrasyonları, Linux sunucu yönetimi, teknik SEO, AI ajanları, üretken yapay zeka ve RAG tabanlı kurumsal arama sistemleri geliştiriyor.
