Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanı sıfatıyla, sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü güçlendirirken karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarla birlikte çalışma kararlılığını dile getirdi.
Bolat, Antalya’da COP31 kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen İş ve Yatırım Zirvesi’nde “Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi” paneline katıldı. Panelde konuşan Bolat, sanayide karbonsuzlaşma sürecinin emisyonların azaltılması ve rekabet gücünün artırılması olmak üzere iki temel hedefe hizmet etmesi gerektiğini belirtti.
Öngörülebilir düzenleme talebi
Bolat, Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Grubunun tavsiyelerine atıfta bulunarak üç temel alanın öne çıktığını söyledi. İlk olarak, karbonsuzlaştırma projelerinin büyük ölçekli yatırım gerektirdiğini ve sonuç vermesinin zaman aldığını hatırlatan Bolat, işletmelerin gelecekteki karbon maliyetleri de dahil olmak üzere açık ve öngörülebilir düzenlemelere ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Bolat, 2026’da pilot uygulama aşamasına geçilen Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yasal temelini İklim Kanunu’nun oluşturduğunu, Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın ise 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellendiğini aktardı.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve ticaret etkisi
İkinci alan olarak Bolat, iklimle ilişkili düzenlemelerin uluslararası ticareti giderek daha fazla şekillendirdiğine dikkat çekti. Bu bağlamda Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) ihracatçıları doğrudan etkilediğini belirten Bolat, Türkiye’nin geçiş dönemi boyunca SKDM kapsamındaki ürünlerde Avrupa Birliği’nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğunu söyledi. Bolat, bu sektörlerdeki ihracatın yaklaşık yüzde 48’inin 2025’te AB’ye gerçekleştirildiğini ifade etti.
Bolat, mekanizmanın karbon kaçağını önleme amacını kabul ettiklerini belirterek, uygulamada gerçek emisyon performansının doğru yansıtılması ve Türkiye’de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Bu amaçla oluşturulan Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi konularında çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.
Yeni sürdürülebilirlik gerekliliklerinin çevresel faydası
Üçüncü olarak Bolat, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomiye geçişin de emisyonların azaltılması kadar önemli olduğunu belirtti. Geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları gibi yeni gerekliliklerin, sanayi için gereksiz ticaret engelleri ya da ek idari ve mali yükler oluşturmadan gerçek çevresel fayda sağlamasının güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
Bolat ayrıca, karbonsuzlaşma planlarının somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi için hükümetlerin, kalkınma bankalarının, teknoloji sağlayıcılarının ve sanayicilerin birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekti. Ulusal ETS aracılığıyla elde edilecek gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek amacıyla kullanılmasının öngörüldüğünü de açıkladı.
Bolat, sürecin yalnızca iddialı hedefler belirlemekten ibaret olmadığını; doğru politikalar, finansmana erişim ve sanayiyle yakın işbirliği gerektirdiğini kaydetti. Bakan Bolat, “COP31 Başkanı olarak Türkiye, sanayimizin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken sanayide karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla uluslararası ortaklarımızla birlikte çalışmaya kararlıdır” ifadelerini kullandı.
